اندازه، حجم و تقسيمات قرآن
حجم قرآن
قرآن کتابي است که در مقايسه با ساير کتابها، متوسط الحجم و مي توان گفت حجم آن برابر است با عهد جديد ( اناجيل اربعه و رسالات وابسته به آن )يا ديوان حافظ.
طبق دقيقترين آمار تعداد کل کلمات قرآن 77807 کلمه است. قرآن داراي 114 سوره و کلا 30 جز» است.
حزب، خمس، عشر
هر جزئي چهار ( يا دو )حزب است. نيز هر پنج آيه را خمس ] خ [ و هر ده آيه را عشر ] ع، و اين عمل را تعشير [ ناميده اند.
رکوعات
تقسيم دروني و تفصيلي ديگر قرآن، تقسيم آن به رکوعات است. منظور از رکوع، بخشي و گروهي از آيات است که در يک موضوع آمده و اتحاد مضموني دارد که با شروع آن موضوع، رکوع آغاز مي گردد و با تغيير و تحول کلام به موضوعي ديگر، ختم مي شود. پيداست که شماره آيات مندرج در هر رکوع، کم و زياد است، به خلاف جزوها و حزبها که به طور مساوي تقسيم شده است. وجه تسميه رکوع را مي توان از آنجا دانست که در نمازهاي شبانه روزي، پس از خواندن سوره حمد در رکعت اول و دوم، مي توان به خواندن سوره هاي ديگر، يا لااقل چند آيه اکتفا کرد. پيرو اين عقيده، بعضي که قرآن شناس بوده اند، اوايل هر چند آيه اي را که يک عنوان و موضوع را تشکيل مي دهد، معين ساختند و از آن جهت که بعد از قرائت آن بخش، نمازگزار به رکوع مي رود، نام هر بخش را رکوع گذارده اند. عدد رکوعات قرآن طبق مشهور 540 رکوع است ( به طور متوسط و تقريبي هر صفحه از قرآن يک رکوع دارد ).
کتابت قرآن
در قرون جديد، ابتدا خوشنويسان قرآن نويس در امپراتوري عثماني و سپس در مصر و لبنان و سوريه، کوشيده اند و توانسته اند که قرآن مجيد را با رعايت قواعدي از جمله آغاز هر صفحه با اول آيه، و پايان صفحه به پايان يک آيه، بنويسند و هر جز» را در بيست صفحه و لذا کل قرآن را در 604 کتابت کنند. در اين شيوه کتابت که در معتبرترين قرآن جهان اسلام ( مصحف المدينه، به کتابت عثمان طه، خطاط هنرمند سوري و طبع دارالقرآن عربستان سعودي در مدينه، و متن مبناي همين ترجمه هم هست نير رعايت شده، هر صفحه داراي 15 سطر است. بعضي از غرابت گرايان قرآن را در 30 صفحه عادي ( هر جز» در يک صفحه )به خط بسيار ريز يا غبار، کتابت کرده اند. و کساني که غرابت گراتر بوده اند، کل قرآن را در يک صفحه - که ابعاد آن از سراسر يک صفحه روزنامه عادي فراتر نيست - کتابت و چاپ کرده اند که طبعا براي قرائت نيست و براي به همراه داشتن از جهت حفظ و تعويذ به قرآن است، و حتي با ذره بين نيز قابل خواندن نيست.
همچنين قرآن را با تعداد صفحات عادي، في المثل همان 604 صفحه، ولي با ابعاد بسيار کوچک در حدود يک - دو سانتيمتر، بر روي کاغذي بسيار نازک ( حتي نازکتر از کاغذ خاص کتاب مقدس ) به طبع رسانده اند، که آن نيز فايده هاي غير قرائتي دارد. از سوي ديگر و نقطه مقابل اين ابعاد کوچک، قرآن را در ابعاد بسيار بزرگ نيز کتابت کرده اند که يکي از مشهورترين نمونه هاي تاريخي آن، قرآن مکتوب به خط محقق ( ولو معروف به ثلث )به قلم شاهزاده هنرمند تيموري، بايسنقر ميرزا (838 - 802 ق )است که اوراق پراکنده آن، به ابعاد تقريبا بيش از يک متر در نيم متر، در موزه ها و کتابخانه ها، از جمله در موزه قرآن کتابخانه آستان قدس رضوي، محفوظ است. کتيبه هاي مساجد در جهان اسلام نيز نمونه اي از درشت نويسي آيات قرآن مجيد است.
منبع
قرآن کتابي است که در مقايسه با ساير کتابها، متوسط الحجم و مي توان گفت حجم آن برابر است با عهد جديد ( اناجيل اربعه و رسالات وابسته به آن )يا ديوان حافظ.
طبق دقيقترين آمار تعداد کل کلمات قرآن 77807 کلمه است. قرآن داراي 114 سوره و کلا 30 جز» است.
حزب، خمس، عشر
هر جزئي چهار ( يا دو )حزب است. نيز هر پنج آيه را خمس ] خ [ و هر ده آيه را عشر ] ع، و اين عمل را تعشير [ ناميده اند.
رکوعات
تقسيم دروني و تفصيلي ديگر قرآن، تقسيم آن به رکوعات است. منظور از رکوع، بخشي و گروهي از آيات است که در يک موضوع آمده و اتحاد مضموني دارد که با شروع آن موضوع، رکوع آغاز مي گردد و با تغيير و تحول کلام به موضوعي ديگر، ختم مي شود. پيداست که شماره آيات مندرج در هر رکوع، کم و زياد است، به خلاف جزوها و حزبها که به طور مساوي تقسيم شده است. وجه تسميه رکوع را مي توان از آنجا دانست که در نمازهاي شبانه روزي، پس از خواندن سوره حمد در رکعت اول و دوم، مي توان به خواندن سوره هاي ديگر، يا لااقل چند آيه اکتفا کرد. پيرو اين عقيده، بعضي که قرآن شناس بوده اند، اوايل هر چند آيه اي را که يک عنوان و موضوع را تشکيل مي دهد، معين ساختند و از آن جهت که بعد از قرائت آن بخش، نمازگزار به رکوع مي رود، نام هر بخش را رکوع گذارده اند. عدد رکوعات قرآن طبق مشهور 540 رکوع است ( به طور متوسط و تقريبي هر صفحه از قرآن يک رکوع دارد ).
کتابت قرآن
در قرون جديد، ابتدا خوشنويسان قرآن نويس در امپراتوري عثماني و سپس در مصر و لبنان و سوريه، کوشيده اند و توانسته اند که قرآن مجيد را با رعايت قواعدي از جمله آغاز هر صفحه با اول آيه، و پايان صفحه به پايان يک آيه، بنويسند و هر جز» را در بيست صفحه و لذا کل قرآن را در 604 کتابت کنند. در اين شيوه کتابت که در معتبرترين قرآن جهان اسلام ( مصحف المدينه، به کتابت عثمان طه، خطاط هنرمند سوري و طبع دارالقرآن عربستان سعودي در مدينه، و متن مبناي همين ترجمه هم هست نير رعايت شده، هر صفحه داراي 15 سطر است. بعضي از غرابت گرايان قرآن را در 30 صفحه عادي ( هر جز» در يک صفحه )به خط بسيار ريز يا غبار، کتابت کرده اند. و کساني که غرابت گراتر بوده اند، کل قرآن را در يک صفحه - که ابعاد آن از سراسر يک صفحه روزنامه عادي فراتر نيست - کتابت و چاپ کرده اند که طبعا براي قرائت نيست و براي به همراه داشتن از جهت حفظ و تعويذ به قرآن است، و حتي با ذره بين نيز قابل خواندن نيست.
همچنين قرآن را با تعداد صفحات عادي، في المثل همان 604 صفحه، ولي با ابعاد بسيار کوچک در حدود يک - دو سانتيمتر، بر روي کاغذي بسيار نازک ( حتي نازکتر از کاغذ خاص کتاب مقدس ) به طبع رسانده اند، که آن نيز فايده هاي غير قرائتي دارد. از سوي ديگر و نقطه مقابل اين ابعاد کوچک، قرآن را در ابعاد بسيار بزرگ نيز کتابت کرده اند که يکي از مشهورترين نمونه هاي تاريخي آن، قرآن مکتوب به خط محقق ( ولو معروف به ثلث )به قلم شاهزاده هنرمند تيموري، بايسنقر ميرزا (838 - 802 ق )است که اوراق پراکنده آن، به ابعاد تقريبا بيش از يک متر در نيم متر، در موزه ها و کتابخانه ها، از جمله در موزه قرآن کتابخانه آستان قدس رضوي، محفوظ است. کتيبه هاي مساجد در جهان اسلام نيز نمونه اي از درشت نويسي آيات قرآن مجيد است.
منبع
